Studie naar oestrogeensuppressie bij postmenopauzale borstkanker laat veel vragen onbeantwoord

De studie naar de mogelijkheid van dosisescalatie van anastrozol voor optimale oestrogeenonderdrukking bij postmenopauzale borstkanker in een vroeg stadium is in theorie wel interessant, stelt dr. V.O. (Vincent) Dezentjé, internist in het Antoni van Leeuwenhoek. Maar de studie roept vooral ook veel vragen op, omdat de basis ervoor te wankel is om er voor de klinische praktijk concrete waarde aan te kunnen ontlenen.

Bekend was dat postmenopauzale vrouwen met hormoonreceptorpositieve borstkanker die adjuvant anastrozol 1 mg/dag (ANA1) kregen met een onvoldoende onderdrukt oestron (E1) ≥ 1,3 pg/ml en estradiol (E2) ≥ 0,5 pg/ml een drievoudig verhoogd risico hadden op een borstkankerevent. Het doel van dit onderzoek was om te bepalen of bij deze vrouwen een verhoging van anastrozol naar 10 mg/dag (ANA10) zou kunnen resulteren in adequate oestrogeenonderdrukking (AES: E1 < 1,3 pg/ml en/of E2 < 0,5 pg/ml) bij degenen met onvoldoende oestrogeensuppressie op ANA1.

Postmenopauzale vrouwen met hormoonreceptorpositieve borstkanker die volgens planning adjuvant ANA1 zouden krijgen, konden worden geïncludeerd. E1 en E2 werden vóór en na 8 tot 10 weken ANA1 beoordeeld. Degenen met onvoldoende oestrogeensuppressie werden overgezet op cycli van 8 tot 10 weken met ANA10, gevolgd door letrozol 2,5 mg/dag. E1 en E2 werden na elke cyclus beoordeeld. Anastrozolconcentraties werden gemeten na ANA1 en na ANA10. Bij de primaire analyses waren patiënten betrokken van wie gedocumenteerd was dat zij ten minste 80% van de geplande behandeling volgden.

132 (84,6%) van de 156 geschikte patiënten waren ANA1-adherent. Inadequate oestrogeensuppressie trad op bij 40 (30,3%) therapietrouwe patiënten. 25 (78,1%) van de 32 patiënten die met ANA10 begonnen, waren therapietrouw en adequate oestrogeensuppressie werd bereikt bij 19 (76,0%; 90%-BI 58,1-89%) patiënten. De adequate oestrogeensuppressie werd gehandhaafd/bereikt bij 21 (91,3%) van de 23 letrozol-adherente patiënten.

Conclusies

Ongeveer 30% van de ANA1-adherente patiënten had inadequate oestrogeensuppressie. Van degenen die overstapten op ANA10 en adherent waren, had 76% adequate oestrogeensuppressie. Verdere studies zijn nodig om te valideren dat ANA1 bij sommige patiënten tot inadequate oestrogeensuppressie leidt en om het klinische voordeel van het overstappen op ANA10 of een alternatieve aromataseremmer te bepalen.

Haddad TC, Suman VJ, Giridhar KV, et al. Anastrozole dose escalation for optimal estrogen suppression in postmenopausal early-stage breast cancer: a prospective trial. Clin Cancer Res. 2024;30:3147-56.

Reactie van dr. Vincent Dezentjé, internist in het Antoni van Leeuwenhoek, Amsterdam

“De basis voor deze studie is een eerder onderzoek van James Ingle1, waarin wordt gesteld dat er een treshold, oftewel een afkapwaarde is van de oestrogeenconcentraties van oestron en estradiol na 6 maanden adjuvante anastrozolbehandeling, waarmee je effectiviteit kunt voorspellen. Boven deze concentraties hadden de patiënten een drievoudig verhoogd risico op een recidief. Dit verhoogde risico geldt bijzonder genoeg niet voor de andere aromataseremmers: letrozol en exemestaan. Dit terwijl in vergelijkende prospectieve studies de verschillende aromataseremmers even effectief blijken. Voor het bepalen van deze treshold is gebruikgemaakt van een hypergevoelige LCMS meetmethode, die wij in Nederland niet gebruiken. Hoe lager de meetwaarde, hoe groter de variatie in de meting, zoals het geval is rond de lage meetwaarde van de treshold. In een case-control-set van slechts 91 patiënten behandeld met anastrozol, zonder validatie van dezelfde treshold bij letrozol en exemestaan, is mijns inziens de afkapwaarde discutabel.”

“De onderzoekers van de nieuwe, bovenvermelde studie hebben die afkapwaarde echter wel als uitgangspunt voor hun onderzoek gekozen. Als een oestrogeenconcentratie boven de eerder vastgestelde treshold werd gemeten, werd een inadequate oestrogeensuppressie verondersteld en werd de dosis anastrozol verhoogd van 1 naar 10 mg. In theorie is dit een interessant concept. We hebben als behandelaars een enorme behoefte aan een simpele test waaruit blijkt dat je behandeling minder werkt en een interventie om dat weer te verbeteren. Helaas is de basis van deze test, namelijk de treshold, onvoldoende gevalideerd om te kunnen gebruiken voor een interventiestudie.”

Matige kwaliteit

“De onderzoekers hebben ervoor gekozen de dosis adjuvant anastrozol 1 mg/dag met een factor 10 te verhogen naar 10 mg/dag bij de 30% van de patiënten met een veronderstelde inadequate oestrogeensuppressie. Met de tienmaal hogere dosering kwam vervolgens 76% tot een ‘adequate’ oestrogeensuppressie. De keuze voor de tienvoudige verhoging wordt in het artikel niet onderbouwd. Waarom geen 5 bijvoorbeeld, of 7? In de studie wordt wel de toxiciteit bij 10 mg/dag beschreven, maar een vergelijking met 1 mg/dag ontbreekt. Langetermijnbijwerkingen van een tienmaal hogere dosering voor langere tijd zijn nog onbekend. Aangezien in de eerdere studie geen associatie werd gevonden tussen oestrogeenconcentratie en kans op recidief bij de 2 andere aromataseremmers, is het daarnaast de vraag of simpelweg het geven van letrozol of exemestaan dit probleem bij anastrozol niet omzeilt.

Ik beoordeel de kwaliteit van deze studie als matig. Het is duidelijk dat nog meer onderzoek nodig is op dit onderwerp, méér dan alleen de validatiestudie die de onderzoekers zelf voorstellen.”

Referentie

  1. Ingle JN, Cairns J, Suman VJ, et al. Anastrozole has an association between degree of estrogen suppression and outcomes in early breast cancer and is a ligand for estrogen receptor α. Clin Cancer Res. 2020;26:2986-96.

De prognostische waarde van peritoneale metastasen bij patiënten met maagkanker

apr 2025 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over De prognostische waarde van peritoneale metastasen bij patiënten met maagkanker

Impact radiotherapie op hart bij longkankerpatiënten

apr 2025 | Longoncologie, Radiotherapie

Lees meer over Impact radiotherapie op hart bij longkankerpatiënten

DGOG ‘A Year in Review’-symposium: patiëntenselectie steeds belangrijker in gynaecologische oncologie

apr 2025 | Gynaecologische oncologie, Radiotherapie

Lees meer over DGOG ‘A Year in Review’-symposium: patiëntenselectie steeds belangrijker in gynaecologische oncologie

Behandeling niet-spierinvasief blaascarcinoom gepersonaliseerd met kunstmatige intelligentie en organoïden

mrt 2025 | Uro-oncologie

Lees meer over Behandeling niet-spierinvasief blaascarcinoom gepersonaliseerd met kunstmatige intelligentie en organoïden

Perceptie van prognose verandert tijdens laatste levensjaar bij gevorderde kanker

mrt 2025

Lees meer over Perceptie van prognose verandert tijdens laatste levensjaar bij gevorderde kanker

Behandelvolume geen invloed op uitkomsten radiotherapie bij longkanker

mrt 2025 | Longoncologie, Radiotherapie

Lees meer over Behandelvolume geen invloed op uitkomsten radiotherapie bij longkanker

TNBC: huidige en nieuwe behandelopties

18 mrt 2025 | Borstkanker

Lees meer over TNBC: huidige en nieuwe behandelopties

Multidisciplinaire behandeling van N1M0 prostaatkanker

17 mrt 2025 om 20:00 | Chirurgie, Radiotherapie, Uro-oncologie

Lees meer over Multidisciplinaire behandeling van N1M0 prostaatkanker

Wat is de rol van AI en eHealth bij IBD?

19 feb 2025 | IBD

Lees meer over Wat is de rol van AI en eHealth bij IBD?

Recent advances in the use of CAR T-cell therapies in relapsed/refractory diffuse large B-cell lymphoma and follicular lymphoma

1 okt 2024 om 12:00 | Lymfoom

Lees meer over Recent advances in the use of CAR T-cell therapies in relapsed/refractory diffuse large B-cell lymphoma and follicular lymphoma

Opioïden in de 2e lijn: Sleutels tot effectieve bestrijding van maligne pijn

10 sep 2024 om 20:00

Lees meer over Opioïden in de 2e lijn: Sleutels tot effectieve bestrijding van maligne pijn

Pakketbeslissingen en (on-)zekere kosteneffectiviteit: Willingness to Pay voor geneesmiddelen

1 jul 2024

Lees meer over Pakketbeslissingen en (on-)zekere kosteneffectiviteit: Willingness to Pay voor geneesmiddelen

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

19 feb 2024 om 17:30 | Borstkanker

Lees meer over Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

Prostaatkanker nu en in de toekomst

25 jan 2024 | Uro-oncologie

Lees meer over Prostaatkanker nu en in de toekomst

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Lees meer over Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Chicago op Schier

zondag 1 jun 2025 t/m woensdag 4 jun 2025

Lees meer over Chicago op Schier

Actief monitoren veilig bij laagrisico-DCIS

dec 2024 | Borstkanker, Chirurgie, Radiotherapie

Lees meer over Actief monitoren veilig bij laagrisico-DCIS

Bij niet met radiotherapie behandeld, laagrisico-DCIS vermindert tamoxifen het risico op een ipsilateraal recidief

dec 2024 | Borstkanker, Radiotherapie

Lees meer over Bij niet met radiotherapie behandeld, laagrisico-DCIS vermindert tamoxifen het risico op een ipsilateraal recidief

6-jaars follow-up toont langdurig voordeel adjuvant olaparib

dec 2024 | Borstkanker

Lees meer over 6-jaars follow-up toont langdurig voordeel adjuvant olaparib

Preventieve operaties verbeteren overleving bij jonge borstkankerpatiënten met BRCA-mutatie

dec 2024 | Borstkanker

Lees meer over Preventieve operaties verbeteren overleving bij jonge borstkankerpatiënten met BRCA-mutatie

Nieuwe, orale SERD effectief bij ESR1-gemuteerd mammacarcinoom

dec 2024 | Borstkanker

Lees meer over Nieuwe, orale SERD effectief bij ESR1-gemuteerd mammacarcinoom

Behandeling met immuuncheckpointremmers is veilig bij mensen met hiv en kanker

nov 2024 | HIV, Immuuntherapie, Longoncologie, Virale infecties

Lees meer over Behandeling met immuuncheckpointremmers is veilig bij mensen met hiv en kanker

GLP1-agonisten tijdens kankerbehandeling niet geassocieerd met hoger AKI-risico

okt 2024 | Acuut nierfalen, Immuuntherapie

Lees meer over GLP1-agonisten tijdens kankerbehandeling niet geassocieerd met hoger AKI-risico

Computerondersteunde diagnose poliepen minder specifiek in proximale colon

okt 2024 | Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Computerondersteunde diagnose poliepen minder specifiek in proximale colon

Poeptransplantatie verbetert effect immuuntherapie bij nierkanker

okt 2024 | Immuuntherapie, Uro-oncologie

Lees meer over Poeptransplantatie verbetert effect immuuntherapie bij nierkanker

Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk - Sushil Badrising

nov 2024 | Longoncologie

Lees meer over Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk - Sushil Badrising

Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk - Jan von der Thüsen

nov 2024 | Longoncologie

Lees meer over Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk - Jan von der Thüsen

Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk

feb 2024 | Longoncologie

Lees meer over Podcast: EGFR ex20ins gemuteerd NSCLC in de dagelijkse klinische praktijk

Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

dec 2023 | Uro-oncologie

Lees meer over Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

MedNet Oncologie 2025-01

feb 2025

Lees meer over MedNet Oncologie 2025-01

MedNet Oncologie 2024-06

dec 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-06

MedNet Oncologie 2024-05

okt 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-05

MedNet Oncologie special Colorectaal carcinoom

sep 2024

Lees meer over MedNet Oncologie special Colorectaal carcinoom

MedNet Oncologie 2024-04

aug 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-04

MedNet Oncologie special Borstkanker 2024

jul 2024

Lees meer over MedNet Oncologie special Borstkanker 2024

MedNet Oncologie special Longkanker 2024

jun 2024

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2024

MedNet Oncologie 2024-03

jun 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-03

MedNet Oncologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Oncologie 2024-02