‘Synthese van co-enzym Q10 is achilleshiel van resistente MM-cellen’

De metabole route van co-enzym Q10 speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van resistentie bij multipel myeloom (MM). Het is bekend dat statines die route remmen. Dat biedt wellicht aangrijpingspunten voor het doorbreken van de resistentie in MM-cellen. Dat is het resultaat van Nederlands metabolomics-onderzoek dat recent is gepubliceerd in Molecular Omics.

Onderzoekers in het vakgebied metabolomics gebruiken massaspectrometrie om kleine moleculen te meten die betrokken zijn bij stofwisselingsprocessen. Dat levert informatie op over allerlei celprocessen, onder andere de stofwissseling in kankercellen. “Het is al langer bekend dat kankercellen een andere stofwisseling hebben dan gezonde cellen. Zij groeien sneller, wat andere eisen stelt aan de stofwisseling”, vertelt onderzoekster prof. Celia Berkers van de afd. Celbiologie, Metabolisme & Kanker van de Universiteit Utrecht. “Veranderde stofwisseling wordt gezien als een basale eigenschap van kankercellen, en kan ook leiden tot de ontwikkeling van resistentie van cellen tegen medicijnen. Met ons onderzoek hopen we aangrijpingspunten te vinden om die resistentie te doorbreken.”

Mitochondriën

De studie is gedaan met multipelmyeloomcellen. Multipel myeloom (MM) wordt behandeld met proteasoomremmers maar deze vorm van kanker ontwikkelt snel resistentie tegen allerlei medicatie. Daardoor komt de tumor altijd terug. “Om die reden hebben we stofwisselingsprocessen in kaart gebracht in MM-cellen”, vertelt Berkers. “We hebben kleine metabolieten en metabole enzymen in kaart gebracht, en hebben ook geprobeerd om genen te identificeren die betrokken zijn bij resistentie. Door alle data te combineren vonden we dat het metabolisme in de mitochondriën van de resistente MM-cellen sterk verhoogd is.”

Met dit inzicht hebben de onderzoekers gezocht naar een manier om in te grijpen in het metabolisme in MM-cellen, om zo wellicht de resistentie te kunnen opheffen. Het bleek dat de electron transport chain in de mitochondriën betrokken was: “Als we die stilleggen, zijn resistente kankercellen daar gevoelig voor. Co-enzym Q10 is een belangrijk onderdeel van de electron transport chain. We hebben laten zien dat juist co-enzym Q10 belangrijk is voor het ontstaan van resistentie”, aldus Berkers. “En we concluderen dat de syntheseroute van co-enzym Q10 een nieuwe achilleshiel is van deze resistente kankercellen.”

Statines

Interessant aspect is dat al remmers van de co-enzym Q10 synthese bekend zijn, namelijk statines. Die worden al door heel veel mensen gebruikt om de productie van cholesterol te remmen, wat deels gebeurt via dezelfde metabole route. Daarom zijn in cellijnen en bij muizen al de eerste experimenten gedaan met gelijktijdige toediening van een proteasoomremmer en simvastatine. “We zagen synergie in de werking van deze middelen”, laat Berkers weten. “Het is dus erg interessant om te onderzoeken of dit bij patiënten ook zo is. Dan zouden statines de resistentievorming kunnen remmen en wellicht de overlevingskans van MM-patiënten kunnen verhogen. Er zijn al studies die die richting op wijzen. Een interessante onderzoeksvraag voor een klinische studie is of patiënten die statines gebruiken beter reageren op therapie met proteasoomremmers. Het is boeiend om dit samen met artsen verder te gaan onderzoeken.”

Referentie

Zaal EA, De Grooth HJ, Oudaert I, et al. Targeting coenzyme Q10 synthesis overcomes bortezomib resistance in multiple myeloma. Molecular Omics. 2022;18:19-30.

PFS-voordeel met acalabrutinib-combinaties bij eerder onbehandelde CLL

apr 2025 | Leukemie

Lees meer over PFS-voordeel met acalabrutinib-combinaties bij eerder onbehandelde CLL

Monique den Boer aangesteld als hoogleraar Pathobiologie ALL

apr 2025 | Leukemie

Lees meer over Monique den Boer aangesteld als hoogleraar Pathobiologie ALL

Online kennisbank moet werkdruk verlichten

apr 2025

Lees meer over Online kennisbank moet werkdruk verlichten

Impact van driver-mutaties na stamceltransplantatie bij myelofibrose

mrt 2025 | MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Impact van driver-mutaties na stamceltransplantatie bij myelofibrose

Associaties tussen klonale hematopoëse en veneuze trombo-embolie

mrt 2025 | Benigne hematologie

Lees meer over Associaties tussen klonale hematopoëse en veneuze trombo-embolie

Factoren en overwegingen bij keuze af te zien van behandeling bij hematologische maligniteit

mrt 2025 | Leukemie, Lymfoom, MM

Lees meer over Factoren en overwegingen bij keuze af te zien van behandeling bij hematologische maligniteit

Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

2 dec 2024 om 20:00 | Neuro-vasculair

Lees meer over Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

AIHA: Diagnostiek en Management van Auto-Immuun Hemolyse

4 nov 2024

Lees meer over AIHA: Diagnostiek en Management van Auto-Immuun Hemolyse

Recent advances in the use of CAR T-cell therapies in relapsed/refractory diffuse large B-cell lymphoma and follicular lymphoma

1 okt 2024 om 12:00 | Lymfoom

Lees meer over Recent advances in the use of CAR T-cell therapies in relapsed/refractory diffuse large B-cell lymphoma and follicular lymphoma

Opioïden in de 2e lijn: Sleutels tot effectieve bestrijding van maligne pijn

10 sep 2024 om 20:00

Lees meer over Opioïden in de 2e lijn: Sleutels tot effectieve bestrijding van maligne pijn

Pakketbeslissingen en (on-)zekere kosteneffectiviteit: Willingness to Pay voor geneesmiddelen

1 jul 2024

Lees meer over Pakketbeslissingen en (on-)zekere kosteneffectiviteit: Willingness to Pay voor geneesmiddelen

Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

10 jun 2024 om 16:30 | Lymfoom

Lees meer over Challenges in advanced Cutaneous T-cell Lymphoma (CTCL) – diagnosis and management

Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

21 mei 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Vertraagde eliminatie van hoge dosering methotrexaat. Een nefrologisch probleem of oncologisch noodgeval?

Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

29 feb 2024 om 20:00 | Leukemie, Lymfoom

Lees meer over Targeted therapy binnen de hematologie: welke BTKi voor wie?

ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

27 sep 2023 om 20:00 | Benigne hematologie

Lees meer over ITP zorg: kan het anders?
Pathofysiologie, diagnostiek en behandeling

E-learning flow cytometry immunophenotyping in cutaneous T-cell lymphoma

Lymfoom

Lees meer over E-learning flow cytometry immunophenotyping in cutaneous T-cell lymphoma

Hematoloog in het Groen*

donderdag 12 jun 2025 t/m zondag 15 jun 2025 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN, Stamceltransplantatie

Lees meer over Hematoloog in het Groen*

Hematoloog in ORANJE 2025*

vrijdag 13 jun 2025 van 18:00 tot 21:45 | Benigne hematologie, MM

Lees meer over Hematoloog in ORANJE 2025*

Lugano in ORANJE 2025

woensdag 18 jun 2025 van 18:00 tot 21:45 | Lymfoom

Lees meer over Lugano in ORANJE 2025

Hematoloog op Schiermonnikoog 2025 – ASH in Nederland

zondag 7 dec 2025 t/m woensdag 10 dec 2025 | Benigne hematologie, Leukemie, Lymfoom, MDS, MM, MPN

Lees meer over Hematoloog op Schiermonnikoog 2025 – ASH in Nederland

HOVON124: oraal ixazomib in plaats van bortezomib bij Waldenström

dec 2019 | Lymfoom

Lees meer over HOVON124: oraal ixazomib in plaats van bortezomib bij Waldenström

Opkomende mutaties bij terugval tijdens gilteritinib bij terugkerende/refractaire FLT3-gemuteerde AML

dec 2019 | Leukemie

Lees meer over Opkomende mutaties bij terugval tijdens gilteritinib bij terugkerende/refractaire FLT3-gemuteerde AML

Venetoclax plus bortezomib en dexamethason bij patiënten met RRMM

jun 2019 | MM

Lees meer over Venetoclax plus bortezomib en dexamethason bij patiënten met RRMM

CAR T-celtherapie ook effectief bij hoogrisico B-ALL

jun 2019 | Leukemie

Lees meer over CAR T-celtherapie ook effectief bij hoogrisico B-ALL

Nivolumab bij patiënten met RR Hodgkin-lymfoom

jun 2019 | Lymfoom

Lees meer over Nivolumab bij patiënten met RR Hodgkin-lymfoom

Acalabrutinib verbetert PFS bij RR-CLL

jun 2019 | Leukemie

Lees meer over Acalabrutinib verbetert PFS bij RR-CLL

Geen voordeel onderhoud met rituximab na R-CHOP bij DLBCL

jun 2019 | Lymfoom

Lees meer over Geen voordeel onderhoud met rituximab na R-CHOP bij DLBCL

Duurzame responsen imetelstat bij laagrisico-MDS

jun 2019 | MDS

Lees meer over Duurzame responsen imetelstat bij laagrisico-MDS

Zwangerschap bij CML-patiënten

jun 2019 | Leukemie

Lees meer over Zwangerschap bij CML-patiënten

Podcast CMV-infectie: Microbiologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Transplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Microbiologie

Podcast CMV-infectie: Klinische farmacologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Transplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Klinische farmacologie

Podcast CMV-infectie: Solide orgaantransplantatie

nov 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Solide orgaantransplantatie

Podcast CMV-infectie: Hematologie

nov 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Podcast CMV-infectie: Hematologie

Multidisciplinaire podcastserie: CMV-infectie;
Diagnostiek en management na transplantatie

jun 2024 | Niertransplantatie, Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over Multidisciplinaire podcastserie: CMV-infectie;
Diagnostiek en management na transplantatie

Behandeling AML, de verpleegkundig specialist

okt 2020

Lees meer over Behandeling AML, de verpleegkundig specialist

Podcast Hematology App

jul 2020

Lees meer over Podcast Hematology App

Stamceltransplantatie bij AML

apr 2020 | Transplantatie

Lees meer over Stamceltransplantatie bij AML

AML-behandeling in de perifere setting

apr 2020

Lees meer over AML-behandeling in de perifere setting

MedNet Hematologie 2025-01

feb 2025

Lees meer over MedNet Hematologie 2025-01

MedNet Hematologie 2024-06

dec 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-06

MedNet Hematologie special CAR T

nov 2024

Lees meer over MedNet Hematologie special CAR T

MedNet Hematologie 2024-05

okt 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-05

MedNet Hematologie 2024-04

aug 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-04

MedNet Hematologie 2024-03

jun 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-03

MedNet Hematologie 2024-02

apr 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-02

MedNet Hematologie 2024-01

feb 2024

Lees meer over MedNet Hematologie 2024-01

MedNet Hematologie 2023-06

dec 2023

Lees meer over MedNet Hematologie 2023-06